Begrippenlijst

Begrip Uitleg
aanlanding (afzetting van zand en slib waardoor land aangroeit) afzetting van zand en slib waardoor land aangroeit
activiteitenbesluit (besluit van de minister op basis waarvan vergunningverlening plaatsvindt.) besluit van de minister op basis waarvan vergunningverlening plaatsvindt
adapteren (aanpassen aan ontwikkelingen) aanpassen aan ontwikkelingen
afkoppelen (het apart inzamelen van regenwater zodat dit niet meer op het vuilwaterriool wordt geloosd) het apart inzamelen van regenwater zodat dit niet meer op het vuilwaterriool wordt geloosd
afnameverplichting (de verplichting van het waterschap om aangeboden afvalwater af te nemen en te zuiveren) de verplichting van het waterschap om aangeboden afvalwater af te nemen en te zuiveren
afvalwaterakkoord (afspraken tussen gemeente en waterschap) afspraken tussen gemeente en waterschap
afvalwaterketen (alle activiteiten tussen drinkwaterwinning en rioolwaterzuivering) alle activiteiten tussen drinkwaterwinning en rioolwaterzuivering
afwenteling (problemen niet zelf oplossen maar met het af te voeren water meegeven) problemen niet zelf oplossen maar met het af te voeren water meegeven
AGOR (actueel grond- en oppervlaktewaterregiem) actueel grond- en oppervlaktewaterregiem
algenbloei (plotseling optredende overmatige groei van algen waardoor het water groen wordt en er drijflagen kunnen ontstaan) plotseling optredende overmatige groei van algen waardoor het water groen wordt en er drijflagen kunnen ontstaan
algenflab (overmatige groei van draadvormige algen die de vegetatie overwoekeren) overmatige groei van draadvormige algen die de vegetatie overwoekeren
alginaat (grondstof voor bioplastic met daarin alginezuur, kan gewonnen worden uit organisch afval) grondstof voor bioplastic met daarin alginezuur, kan gewonnen worden uit organisch afval
assetmanagement (onderhoudsfilosofie waarin alle bedrijfsmiddelen worden betrokken zodat een afgewogen keuze wordt gemaakt voor een balans tussen bedrijfszekerheid en kosten) onderhoudsfilisofie waarin alle bedrijfsmiddelen worden betrokken zodat een afgewogen keuze wordt gemaakt voor een balans tussen bedrijfszekerheid en kosten
BAW (bestuursakkoord water) bestuursakkoord water
BBT (best beschikbare technieken) best beschikbare technieken
beleidsregel (nadere uitwerking van de keur voor een specifiek onderwerp) nadere uitwerking van de keur (de basisverordening van het waterschap) voor een specifiek onderwerp
bergingscapaciteit (het volume water dat kan worden vastgehouden tijdens natte omstandigheden) het volume water dat kan worden vastgehouden tijdens natte omstandigheden
bergingsgebied (gebied dat is aangewezen om water te bergen op het maaiveld) gebied dat is aangewezen om water te bergen op het maaiveld
beverrat (groot knaagdier (tot 10 kg) dat vanuit duitsland Nederland intrekt) groot knaagdier (tot 10 kg) dat vanuit Duitsland Nederland intrekt
biopolymeren (kuststoffen gemaakt van grondstof uit landbouwgewassen en afval) kunststoffen gemaakt van grondstof uit landbouwgewassen en afval
blauwalgen (groep algen die bij overmatige bloei giftig kunnen zijn) groep algen die bij overmatige bloei giftig kunnen zijn
bodemdaling (dalen van de bodem door oxidatie van veen) dalen van de bodem door oxidatie van veen
bodemenergiesystemen (systemen waarbij energie uit de bodem worden gehaald (aardwarmte) of daarin opgeslagen (warmte-koude opslag)) systemen waarbij energie uit de bodem worden gehaald (aardwarmte) of daarin opgeslagen (warmte-koude opslag)
Bodemverbetering (werkwijze waarbij door bewerking of toevoegen van organisch materiaal de structuur van de bodem verbeterd) werkwijze waarbij door bewerking of toevoegen van organisch materiaal de structuur van de bodem verbeterd
boerenstuwen (stuwen die bediend worden door boeren) stuwen die bediend worden door boeren
broeikasgas (gassen die bijdragen aan de opwarming van de aarde zoals methaan, lachgas en kooldioxide) gassen die bijdragen aan de opwarming van de aarde zoals methaan, lachgas en kooldioxide
bronaanpak (aanpak die gericht is op het voorkomen van emissies) aanpak die gericht is op het voorkomen van emissies
BRP (basisrioleringsplan) basisrioleringsplan
cascade-effect (vergelijkbaar met dominostenen) vergelijkbaar met dominostenen
crisiscommunicatie (communicatie ten tijde van de crisis zelf) communicatie ten tijde van de crisis zelf
crisisorganisatie (de organisatie die zich bezighoudt met crisisbeheersing, veelal onder leiding van de Veiligheidsregio) de organisatie die zich bezighoudt met crisisbeheersing, veelal onder leiding van de Veiligheidsregio (samenwerkingsverband tussen gemeenten, politie, brandweer en gezondheidszorg die tijdens calamiteiten voor de bestrijding er van zorg draagt)
DAW (Deltaplan Agrarisch Waterbeheer) Deltaplan Agrarisch Waterbeheer
Deltaprogramma (waterprogramma van het Rijk om Nederland voor te bereiden op de klimaatwijzigingen) waterprogramma van het Rijk om Nederland voor te bereiden op de klimaatwijzigingen
demografie (bevolkingsleer) bevolkingsleer
dijkring (een gesloten ring van dijken die een gebied beschermd) een gesloten ring van dijken die een gebied beschermd
drukriolering (rioleringssysteem waarbij het afvalwater onder druk wordt verpompt, tegenhangen van vrij verval riolering) rioleringssysteem waarbij het afvalwater onder druk wordt verpompt, tegenhanger van vrij verval riolering
effluent (het in de rioolwaterzuiveringsinstallatie gezuiverde water dat geloosd wordt op oppervlaktewater) het in de rioolwaterzuiveringsinstallatie gezuiverde water dat geloosd wordt op oppervlaktewater
EHS (Ecologische Hoofdstructuur, wordt ook wel nationaal natuur netwerk genoemd) Ecologische Hoofdstructuur, wordt tegenwoordig ook wel Nationaal Natuur nNtwerk genoemd
emissie (uitstoot) uitstoot
emissiebeheerplan (plan om de uitstoot van verontreinigingen terug te dringen of te beheersen) plan om de uitstoot van verontreinigingen terug te dringen of te beheersen
EUREGIO (samenwerkingsverband tussen Duitse en Nederlandse gemeenten en provincies, gevestigd in Enschede en Nordhorn) samenwerkingsverband tussen Duitse en Nederlandse gemeenten en provincies, gevestigd in Enschede en Nordhorn
exoten (niet inheemse planten en dieren) niet inheemse planten en dieren
factsheets (formulieren waarin de kenmerken, doelen en maatregelen voor waterlichamen worden beschreven) formulieren waarin de kenmerken, doelen en maatregelen voor waterlichamen worden beschreven
GBLT (gemeenschappelijk belastingkantoor locosensus en tricijn) gemeenschappelijk belastingkantoor Lococensus en Tricijn
gebiedscollectieven (groep agrariërs die samenwerken om natuur en landbouwdoelen te helpen realiseren) groep agrariërs die samenwerken om natuur en landbouwdoelen te helpen realiseren
GGOR (gewenst grond- en oppervlaktewaterregiem) gewenst grond- en oppervlaktewaterregiem
grenswatercommissie (wettelijk commissie o.l.v. de regering waarin afspraken worden gemaakt met de buurlanden over grensoverschrijdende aangelegenheden) wettelijk commissie o.l.v. de regering waarin afspraken worden gemaakt met de buurlanden over grensoverschrijdende aangelegenheden
grondbank (systeem waarbij meerdere belanghebbenden samenwerken om de aankoop en uitruil van gronden te vergemakkelijken) systeem waarbij meerdere belanghebbenden samenwerken om de aankoop en uitruil van gronden te vergemakkelijken
grondwaterlichamen (grondwatersysteem dat voor de Krw als eenheid wordt gezien. Strekt zich vaak uit over provinciegrenzen heen.) grondwatersysteem dat voor de KRW als eenheid wordt gezien. Strekt zich vaak uit over provinciegrenzen heen.
GRP (gemeentelijk rioloeringsplan) gemeentelijk rioleringsplan
habitat (natuurlijke leefomgeving) natuurlijke leefomgeving
hemelwater (regen en sneeuw) regen en sneeuw
hittestress (problemen die onstaan in stedelijk gebied als gevolg van warmte, kan in steden oplopemn tot 8 graden meer dan buiten de stad) problemen die ontstaan in stedelijk gebied als gevolg van warmte, kan in steden oplopen tot 8 graden meer dan buiten de stad
hoogwaterbeschermingsprogramma (landelijk programma om de keringen langs de zee en de grote rivieren op orde te brengen en te houden.) landelijk programma om de keringen langs de zee en de grote rivieren op orde te brengen en te houden.
HVC (een afvalverwerker) een afvalverwerker
HWBP (hoogwaterbeschermingsprogramma) hoogwaterbeschermingsprogramma
IBA (meestal kleine installatie voor de individuele behandeling van afvalwater) meestal kleine installatie voor de individuele behandeling van afvalwater
immissietoets (toets waarbij de gevolgen van een lozing in beeld worden gebracht) toets waarbij de gevolgen van een lozing in beeld worden gebracht
Infiltratie (het in de bodem brengen van water) het in de bodem brengen van water
inundatie (overstroming van gebieden) overstroming van gebieden
inunderen (overstromen van gebieden) overstromen van gebieden
ISH (in stand houden) in stand houden
KAS (klimaat actieve stad) klimaat actieve stad
kavelsloten (scheidingssloten tussen 2 percelen) scheidingssloten tussen 2 percelen
keur de basisverordening van het waterschap
kruin (de bovenkant van de dijk) de bovenkant van de dijk
KRW-waterlichamen (watersysteem van bepaalde afmetingen waarover aan de EU gerapporteerd moet worden) watersysteem van bepaalde afmetingen waarover aan de EU gerapporteerd wordt
kwel (uittredend grondwater) uittredend grondwater
KWO (koude-warmte opslag) koude-warmte opslag
legger (kaart met watergangen, afmetingen en onderhoudsafspraken die hoort bij de keur) kaart met waterkeringen, afmetingen en onderhoudsafspraken die hoort bij de keur
LTO (land en tuinbouw organisatie) land- en tuinbouw organisatie
luchtwassers (systeem om gassen en stofdeeltjes uit de lucht te halen) systeem om gassen en stofdeeltjes uit de lucht te halen
Maaiveldcriterium (toevoeging aan de norm voor wateroverlast die bepaald dat de laagste delen van een gebied minder beschermd hoeven worden) toevoeging aan de norm voor wateroverlast die bepaald dat de laagste delen van een gebied minder beschermd hoeven worden
macrofauna (de in het water levende diertjes zoals insecten, bloedzuigers en slakken) de in het water levende diertjes zoals insecten, bloedzuigers en slakken
meandering (proces waardoor beken en rivieren kronkelen) proces waardoor beken en rivieren kronkelen
meerlaagsveiligheid (concept waarbij waterkeringen, ruimtelijke ordening en calamiteitenbestrijding in samenhang worden beschouwd) concept waarbij waterkeringen, ruimtelijke ordening en calamiteitenbestrijding in samenhang worden beschouwd
microplastics (microscopisch kleine plasticdeeltjes) microscopisch kleine plasticdeeltjes
migratiebehoeften (behoefte van organismen om zichtijdens hun levencyclus te verplaatsen) behoefte van organismen om zich tijdens hun levencyclus te verplaatsen
mitigatie (tegenmaatregelen) maatregelen die negatieve effecten afzwakken
MJA3 (meerjarenafspraak energie efficiency) meerjarenafspraak energie efficiency
muskusratten (knaagdier van 1,5-2 kg dat sinds de vorige eeur in Nederland voorkomt de oevers en dijken kan ondermijnen) knaagdier van 1,5-2 kg dat sinds de vorige eeuw in Nederland voorkomt de oevers en dijken kan ondermijnen
NBW (nationaal bestuursakkoord water) nationaal bestuursakkoord water
neerslagsom (de opgetelde hoeveelheid neerslag) de opgetelde hoeveelheid neerslag
netcentrisch systeem om informatie uit te wisselen zodat iederen over dezelfde informatie beschikt
NGO (niet gouvernementele organisaties, belangenbehartigers) niet gouvernementele organisaties, belangenbehartigers
normopvulling (de beschikbare ruimte ten opzichte van de minimum of maximum norm benutten voor andere doelen) de beschikbare ruimte ten opzichte van de minimum of maximum norm benutten voor andere doelen
nutriënten (voedingsstoffen voor planten, veelal stikstof en fosfaat) voedingsstoffen voor planten, veelal stikstof en fosfaat
nutriëntenbelasting (belasting met stikstof en fosfaat) belasting met stikstof en fosfaat
NWP (nationaal waterplan) nationaal waterplan
omgevingsdiensten (samenwerkingsverband van overheden) samenwerkingsverband van overheden
omgevingsverordening (provinciale verordening die de verhoudingen tussen de regionale overheden regelt) provinciale verordening die de verhoudingen tussen de regionale overheden regelt
omgevingsvisie (provinciaal plan waarin de provinciale doelen en belangen staat gedefinieerd, inclusief funtietoekenning) provinciaal plan waarin de provinciale doelen en belangen staat gedefinieerd, inclusief funtietoekenning
ontvangstplicht (de plicht van de aanliggende eigenaar of grondgebruiker om maaisel en bagger op het land naast de watergang te ontvangen ev verwerken, al dan niet met een vergoeding) de plicht van de aanliggende eigenaar of grondgebruiker om maaisel en bagger op het land naast de watergang te ontvangen en te verwerken, al dan niet met een vergoeding
overstort (noodvoorzieing in een rioolstelsel waarmee bij grotere buien regenwater en verdund rioolwater op het oppervlaktewater wordt geloosd) noodvoorziening in een rioolstelsel waarmee bij grotere buien regenwater en verdund rioolwater op het oppervlaktewater wordt geloosd
paaien (het voortplantingsgedrag van vissen) het voortplantingsgedrag van vissen
PAK (poly aromatische koolwaterstoffen, vaak kankerverwekkende teerachtige producten) polyaromatische koolwaterstoffen, vaak kankerverwekkende teerachtige producten
PAS Programmatische Aanpak Stikstof
persleidingen (transportleiding voor rioolwater van een woonkern naar de rwzi) transportleiding voor rioolwater van een woonkern naar de rwzi (rioolwaterzuivering)
PI (prestatie indicatoren) prestatie indicatoren
piping (fenomeen waarbij water onder de dijk doorstroomt en dan vaak zand meevoert waardoor de dijk verzwakt) fenomeen waarbij water onder de dijk doorstroomt en zand meevoert waardoor de dijk verzwakt
POP3 (het derde plattelandsontwikkelingsprorgamma van de EU) het derde plattelandsontwikkelingsprorgamma van de EU
primaire kering (waterkeringen langs de zee, het ijsselmeer en de grote rivieren) waterkeringen langs de zee, het ijsselmeer en de grote rivieren
prioritaire stoffen (lijst van stoffen die door de EU zijn aangemerkt als schadelijk voor het milieu) lijst van stoffen die door de EU zijn aangemerkt als schadelijk voor het milieu
regenwateruitlaten (plekken waar regenwaterriolen uitmonden in het oppervlaktewater) plekken waar regenwaterriolen uitmonden in het oppervlaktewater
regionale kering (waterkeringen langs regionale kanalen en rivieren) waterkeringen langs regionale kanalen en rivieren
remote sensing (techniek waarbij vanof grote hoogte, met vliegtuigen of satelieten metingen worden verricht) techniek waarbij vanaf grote hoogte, met vliegtuigen of satelieten metingen worden verricht
retentie (het vasthouden van water) het vasthouden van water
retentiegebied (gebied om water vast te houden) gebied om water vast te houden
rioolvreemd water (niet of nauwelijks verontreinigd water zoals grondwater, dat ten onrechte op het riool wordt geloosd) niet of nauwelijks verontreinigd water zoals grondwater, dat ten onrechte op het riool wordt geloosd
risicogestuurd (sturingsfilosofie waarbij pas wordt ingegrepen als zeker is dat de risico's te groot zijn) sturingsfilosofie waarbij pas wordt ingegrepen als zeker is dat de risico's te groot zijn
ROR (EU richtlijn overstromings risico's) EU-richtlijn overstromingsrisico's
RUD (regionale uitvoeringsdiensten, samenwerkingsverbanden van overheden die zorg dragen voor vergunningverlening, toezicht en handhaving van diverse wetten) regionale uitvoeringsdiensten, samenwerkingsverbanden van overheden die zorg dragen voor vergunningverlening, toezicht en handhaving van diverse wetten
RWS (rijkswaterstaat) Rijkswaterstaat
rwzi rioolwaterzuivering
sampling (monstername) monstername
Schaliegas (gas dat ligt opgeslagen in schaliegesteente diep onder de grond) gas dat ligt opgeslagen in schaliegesteente diep onder de grond
Seizoensberging (waterberging die alleen in bepaalde seizoenen beschikbaar is) waterberging (vasthouden van water in bergingsgebieden) die alleen in bepaalde seizoenen beschikbaar is
SGBP (stroomgebiedsbeheerplan) stroomgebiedsbeheerplan
SNB (slibverwerkingsinstallatie) slibverwerkingsinstallatie
STOWA (stichting onderzoek waterschappen) stichting onderzoek waterschappen
stresstest (onderzoek naar de mate waarin een gebied is voorbereid op de klimaatontwikkeling) onderzoek naar de mate waarin een gebied is voorbereid op de klimaatontwikkeling
STRONG (structuurvisie ondergrond) structuurvisie ondergrond
surplus (overschot) overschot
synergie (versterkend eefect van samenwerking) versterkend effect van samenwerking
VBC (visstandsbeheerscommissie) visstandsbeheercommissie
veenoxidatie (het verdwijnen van veen doordat het aan zuurstof in de lucht wordt blootgesteld) het verdwijnen van veen doordat het aan zuurstof in de lucht wordt blootgesteld
veiligheidsregio samenwerkingsverband tussen gemeenten, politie, brandweer en gezondheidszorg gericht op veiligheid
verdringingsreeks opeenvolgende reeks van maatregelen die wordt ingevoerd bij dreigende schaarste van water
vGRP (voorlopig gemeentelijk rioleringsplan) voorlopig gemeentelijk rioleringsplan
Vitens (drinkwaterbedrijf) drinkwaterbedrijf
waterberging vasthouden van water in bergingsgebieden
waterconservering (vasthouden van water in de bodem) vasthouden van water in de bodem
Watermozaïek (onderzoeksprogramma van de STOWA) onderzoeksprogramma van de STOWA
WB21 (waterbeheer voor de 21ste eeuw) waterbeheer voor de 21ste eeuw
weilanddepots (tijdelijk depot op een weiland om bagger te ontwateren) tijdelijk depot op een weiland om bagger te ontwateren
WGS (waterschap Groot Salland) waterschap Groot Salland
WKO (warmte-koude opslag in de bodem) warmte-koude opslag in de bodem
WRIJ (waterschap Rijn en Ijssel) waterschap Rijn en IJssel
WRW (waterschap Reest en Wieden) waterschap Reest en Wieden
WVS (waterschap Vechtstromen) waterschap Vechtstromen
zandvang (lokale verbreding van de beek waarin zand sedimenteert zodat het niet de beek stroomafwaarts verondiept) lokale verbreding van de beek waarin zand sedimenteert zodat het niet de beek stroomafwaarts verondiept
ZON (Zoetwaterstrategie Oost Nederland) Zoetwaterstrategie Oost Nederland
zuiveringsheffing (de belasting die geheven wordt om het afvalwater te kunnen zuiveren) de belasting die geheven wordt om het afvalwater te kunnen zuiveren
zuiveringskring (gebied waarvan het rioolwater wordt gezuiverd op één rwzi) gebied waarvan het rioolwater wordt gezuiverd op één rwzi
zuiveringsslib (het materiaal dat overblijft nadat het rioolwater is gezuiverd) het materiaal dat overblijft nadat het rioolwater is gezuiverd
Zwemmersjeuk (aandoening die wordt veroorzaakt door een parasiet die zich vermenigvuldigd in zoetwaterslakken) aandoening die wordt veroorzaakt door een parasiet die zich vermenigvuldigd in zoetwaterslakken
zwemwaterprofiel (document waarin de kenmerken van een zwemplas staat samengevat) document waarin de kenmerken van een zwemplas staat samengevat